Volg BUVA op Twitter Volg BUVA op Facebook Volg BUVA op LinkedIn Bekijk video's van BUVA op YouTube

De toekomst begint nu

10 januari 2018
Je hoort de trends “Nul Op de Meter”, “BENG” en “gasloos bouwen” bijna elke dag voorbijkomen in de bouw. Vaak in combinatie met termen als “later” en “toekomst”, maar zo zien wij dat bij BUVA niet. Om aan het klimaatakkoord van Parijs te voldoen, moeten uiterlijk in 2050 alle 7,7 miljoen woningen van het gasnet losgekoppeld worden en om nieuwbouwwoningen te laten voldoen aan de eisen van BENG in 2020, begint die toekomst nu. Daarnaast is het belangrijk dat in verband met de aardbevingsproblematiek de productie van het Groninger gasveld omlaag wordt gebracht waardoor aardgas in Nederland schaarser en duurder wordt.

Waar is het begonnen?

In 1992 ging het eerste Bouwbesluit van kracht en vormde hiermee de wettelijke basis voor bouwen in Nederland. De voorschriften gelden echter alleen voor nieuwbouw. Deze werden in de loop der tijd verder aangescherpt en uitgebreid, zo werd in 1995 de EPC (Energie Prestatie Coëfficiënt) ingevoerd. De EPC geeft aan hoe energiezuinig een gebouw is. De eerste EPC had in 1995 een waarde van ≤ 1,4 voor woningbouw. Hoe lager de EPC, hoe beter de energieprestatie. De overheid scherpt deze norm steeds verder aan om de CO2-uitstoot in Nederland sterk te reduceren.

In 2003 is het Bouwbesluit vernieuwd. Het doel was om de gebruiksvriendelijkheid van het document te verbeteren. Tevens werden er prestatie-eisen voor utiliteitsgebouwen en bestaande bouw toegevoegd. Verder zijn er onder andere de hoogtematen van verblijfsgebieden verhoogd en de gemeenschappelijke verkeersruimten verbreed. In de jaren hierna is de EPC verder aangescherpt tot in 2011 naar een EPC ≤ 0,6 voor woningbouw.

In 2012 kwam er opnieuw een nieuw Bouwbesluit. Hierin zijn verschillende besluiten, regelingen en gemeentelijke vorderingen samengevoegd. Dit zorgt voor een betere samenhang en overzicht. In 2015 is de EPC teruggebracht naar ≤ 0,4 voor woningbouw. Dit is de laatste stap naar BENG in 2020; het Bijna Energie Neutraal Gebouw.

BENG is nog geen Nul Op de Meter

Vanaf 1 januari 2020 moet alle nieuwbouw, zowel woningen als utiliteitsbouw, voldoen aan de eisen van BENG. BENG vloeit voort uit het Energieakkoord voor duurzame groei uit de Europese richtlijn EPBD (Energy performance of buildings Directive). BENG kent drie eisen:
- Maximale energiebehoefte
- Maximaal primaire fossiele energiegebruik
- Minimaal aandeel hernieuwbaar op te wekken energie

In deze eisen zien we dat primair fossiel energiegebruik negatieve invloed heeft op de prestatie van een gebouw. Door het drastisch terugdringen van het gebruik van gas en energie van de grid, zoals het toepassen van bijvoorbeeld een warmtepomp en deze aansluiten op zonnepanelen, zorgen voor een positieve invloed. De eisen voor BENG zijn nog niet definitief en worden in 2018 getoetst.

BENG is nog niet concreet en toch kijkt de overheid reeds verder de toekomst in. In het Nationale Energieakkoord staat opgenomen dat Nederland in 2050 een energie neutraal gebouwde omgeving is. Aan de onderhandeltafel van het Energieakkoord is afgesproken dat alle burgers in 2050 in een energieneutraal huis wonen. Dit betekent dat er per saldo geen CO2-uitstoot is. Dat gebeurt door in bestaande woningen in woningisolatie te investeren en door steeds meer duurzame bronnen (bijvoorbeeld wind, zonlicht, water en aardwarmte) in te zetten voor elektriciteit en warmte. In dit artikel leest u meer over de afschaffing van de verplichte aansluiting op het gasnet.

Visie van BUVA

Om 7,7 miljoen bestaande woningen in 2050 geen gebruik meer te laten maken van gas, moeten we elk jaar meer dan 230 duizend woningen renoveren. Echter, er komt bij een renovatie naar een gasloze woning veel meer kijken dan alleen het vervangen van een ketel naar een warmtepomp. Er is een betere schil nodig, enkel glas moet vervangen worden voor dubbel glas, het dak en de begane grond moeten worden geïsoleerd en het warmteafgiftesysteem moet passend zijn voor een warmtepomp. Voor een Nul Op de Meter woning dienen tevens zonnepanelen geïnstalleerd te worden, zodat de woning volledig zelfvoorzienend is en de CO2-uitstoot per saldo nul. Gemiddeld worden er elk jaar 70 duizend nieuwbouwwoningen gebouwd. Ook deze dienen opgeleverd te worden als gasloze woningen. Dit betekent dat als we nu beginnen, elk jaar 300 duizend woningen volledig gebouwd moeten worden met de “toekomstige eisen”.

Kijken we naar de geschiedenis van renovatie, dan zien we in de afgelopen jaren een gemiddelde van 700 duizend woningen per jaar waarin een of meer energiebesparende maatregelen zijn toegepast. Dit is een gemiddelde investering van ca. € 18.000 per woning. Zoals in de vorige paragraaf beschreven, is er veel meer nodig dan alleen het vervangen van de ketel voor een warmtepomp. 700 duizend woningen per jaar volledig te renoveren naar een Nul Op de Meter woning is daarom niet haalbaar binnen de Nederlandse bouw. Om ervoor te zorgen dat Nederland voldoet aan het Energieakkoord 2050 moet de bouw nu voorbereid zijn. Wanneer we langer wachten, wordt de druk hoger. Problemen als hoge levertijden, te weinig kennis en te weinig vakmensen spelen dan door tijdsdruk een steeds grotere rol in het bouw/renovatieproces. Om dit te voorkomen dienen we die kennis nú te vergaren en ervaringen op te doen met Nul Op de Meter woningen.




Energielabels huis.jpg
« Terug